Batı
Trakya Neresi?
Yunanistan’ın dokuz coğrafi bölgesinden biri olan Batı Trakya; Doğudan Meriç
Nehri ile Türkiye’den, Batıdan da Karasu Nehri ile Makedonya bölgesinden
ayrılmıştır. Kuzeyden Rodop dağları ile Bulgaristan’dan ayrılarak, Güneyden
Ege Denizi ile çevrilmiştir.
Batı Trakya; 8.578 kilometre kare olup, İskeçe (Ksanthi), Gümülcine
(Komotini), Dedeağaç (Aleksandropolis) olmak üzere üç ayrı vilayetten
oluşmaktadır. Batı Trakya’da nüfus 350.000 civarında olup, burada yaşayan
Batı Trakya Türk Azınlığının sayısı ise 150.000 civarındadır.
Batı Trakya’nın Kısa Tarihçesi:
Bugün Yunanistan’ın dokuz coğrafi bölgesinden biri olan Batı Trakya; M.Ö.
2.000 yıllarından bu yana üzerinde yaşanan verimli bir bölgedir. Bölgenin en
eski halkı, Hint – Avrupa kökenli bir halk olan Traklar’dır.
Batı Trakya M.Ö. 7. yüzyıldan itibaren Pers, Yunan ve Makedonya
uygarlıklarının egemenliğinde kalmış, M.Ö. 335 yılına kadar burada Trakya
Krallığı hüküm sürmüştür. Daha sonra Batı Trakya, Roma ve Bizans
İmparatorluklarının egemenliği altında yaşamıştır. Bölgedeki Türk
varlığının, Balkanlara M.Ö. 2. yüzyılda ulaşan İskit Türklerinin ve Orta
Asya’dan Batıya göç eden kavimlerin gelişi ile başladığı bilinmektedir.
Hun Türkleri M.S. 4. yüzyılda, Avar Türkleri 5. yüzyılda, Peçenekler 9.
yüzyılda, Kuman Türkleri de 11. yüzyılda bu bölgeye yerleşmişlerdir.
Her zaman ilerleyen ve ilk önce bir uç beyliği olarak kurulan Osmanlı
devleti I. Murat’tan sonra düzenli ordular ve Lala Şahin Paşa, Evrenos Bey,
Hayrettin Paşa gibi çok değerli kumandanlar sayesinde Ferecik’ten başlayarak
Gümülcine, İskeçe, Drama, Kavala, Serez ve Karaferya kasabalarını da ele
geçirerek Batı Trakya’nın tamamını (1363 – 1374) yıllarında fethetmişlerdir.
Tarihçilerin de belirttiklerine göre, Batı Trakya’da 1363 yılından önce de
Anadolu’dan göç eden bazı Müslüman Türk boyları yaşamıştır. Belgelerle de bu
gerçek ispatlanmaktadır. Örneğin, Gümülcine (Komotini) – Kırmahalle
Camii’nin içinde Hicri 581/ Miladi 1185 tarihli bir kabir taşı
bulunmaktadır. Kozlukebir (Ariana) Belediyesine bağlı Değirmendere (Darmeni)
mezarlığında bulunan 1200 tarihli mezar taşı da bunu doğrulamaktadır.
Batı Trakya’ya Türkler yüzlerce yıl önce Anadolu’dan gelerek kendilerine
burayı vatan edinmişlerdir. Ancak Osmanlı İmparatorluğunun çöküşü Batı
Trakya Türkleri için bir felaket olmuştur.
Tarihte ilk Türk Cumhuriyeti 31 Ağustos 1913’te Batı Trakya’da kurulmuştur.
Bağımsızlığını ilan eden yeni yönetim, ilk olarak ülkenin sınırlarını
belirlemiş, bağımsız devletin sembolü olan bayrağı resmi binalara çekmiş,
29.170 kişilik ordusunu kurup, bütçesini hazırlamış, pul bastırarak,
pasaport uygulamasına geçmiştir. Bu arada Osmanlı yasa ve tüzükleri aynen
kabul edilerek davalara da Garbi Trakya Adliyesi bakmaya başlamıştır. Ayrıca
resmi bir ajans kurularak Fransızca ve Türkçe olmak üzere “İndependant”
adında bir gazete çıkarma girişiminde de bulunulmuştur. Ancak o dönemde
Osmanlı hükümetinin daha değişik bir Balkan politikası vardı. Daha doğrusu
İstanbul’daki siyasi iktidar kavgası ve kargaşası Batı Trakya’da böyle bir
bağımsız Türk devletiyle ilgilenme olanağını ortadan kaldırmıştı. Nitekim 29
Ekim 1913 tarihinde imzalanan İstanbul Anlaşmasıyla Batı Trakya bütünüyle
Bulgaristan’a bırakılmıştır.
Birinci Cihan Savaşının sonlarına doğru 1917’de Yunanlılar, Almanlara karşı
savaşa girince, Bulgaristan’ın elindeki Batı Trakya, Yunanlılara geçti.
Paris Barış Konferansında da bu durum teyid edildi.
Yunanistan, Batı Trakya’da referandum yaparak bu toprakların mülkiyetini
daha yasal bir zemine oturtmak istiyordu. Nitekim 27 Kasım 1919’da Batı
Trakya’da bir referandum yapıldı. Bu referandumun sonuçları Batı Trakya’nın
Yunanistan’a verilmesini sağladı. 1923 yılında imzalanan Lozan Barış
Antlaşması ile de Batı Trakya artık Yunanistan’ın bir parçası oldu.
Batı Trakya Türkleri, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile
azınlık statüsü ile Yunanistan’a emanet edildi.
Batı
Trakya'nın sınırları:
Karadeniz,Marmara ve Ege deniziyle Balkan-Rodop dağ silsilesi arasında kalan
ve Trakya adı verilen arazi parçasının batı kesimidir. Trakya doğu ve batı
olmak üzere iki kısma ayrılır.Doğu Trakya, bugünkü Türkiyenin Avrupa
kıtasındaki arazisini teşkil eder. Bunun dışındaki kısmı ise Batı Trakya
olup 1913'te kurulan Batı Trakya Hükümet-i Müstakillesi sınırları esas
alındığında bir kısmı Yunanistan'ın sınırları diğer bir kısmıda
Bulgaristan'ın sınırları içinde bulunmaktadır.1923 Lozan Antlaşması'yla
sınırları çizilen Batı Trakya ise bugün tamamen Yunanistan'ın idaresinde
olan bölgedir. Günümüzde Batı Trakya doğudan Meriç nehriyle
Türkiye'den,batıdan Mesta karasu nehriyle Makedonya'dan kuzeyden Rodop
dağları ile Bulgaristan'dan ayrılmış olup güneyden de Ege deniziyle
çevrilidir.Bölge İskeçe,Gümülcine ve meriç vilayetlerinden oluşmaktadır.
|
