Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen programa, Batı Trakya Türk Azınlığı Danışma Kurulu Başkanı ve İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa da katıldı.

Müftü Mustafa Trampa, 10 Kasım 2026 Salı günü gerçekleştirilen Balkan İklim Diyaloğu oturumunda yaptığı konuşmada, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın karşı karşıya bulunduğu ekonomik, sosyal ve kültürel sorunları uluslararası platformda gündeme taşıdı.

Batı Trakya’nın Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Sorunlarına Dikkat Çekti

“Batı Trakya Türk Azınlığının Karşılaştığı Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Sorunlar” başlıklı konuşmasında Müftü Trampa, küresel iklim politikalarının yalnızca çevresel meselelerle sınırlı olmadığını, bölgelerin ekonomik ve toplumsal dayanıklılığı açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Batı Trakya’nın sahip olduğu doğal kaynaklara ve ekonomik potansiyele dikkat çeken Müftü Trampa, bölgenin karşı karşıya bulunduğu sorunları üç temel başlık altında ele aldı: doğal kaynakların yeterince değerlendirilememesi, tarım ve hayvancılığın gerilemesi ile tarihî ve kültürel mirasın kaybı.

Doğal Kaynaklar Bölge Halkının Refahına Dönüştürülmeli

Konuşmasının ilk bölümünde Batı Trakya’nın doğal zenginliklerine dikkat çeken Müftü Trampa, bölgedeki termal kaynakların, verimli tarım alanlarının, su kaynaklarının ve coğrafi imkânların yerel ekonomi açısından önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Buna rağmen mevcut potansiyelin yeterli yatırımlar ve desteklerle değerlendirilmediğini belirten Müftü Trampa, doğal kaynakların korunmasının yanı sıra bölge halkının refahına katkı sağlayacak sürdürülebilir kalkınma politikalarının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Tarım ve Hayvancılığın Gerilemesi Aile Yapısını da Etkiliyor

Batı Trakya’nın geleneksel geçim kaynaklarından biri olan tütüncülüğün zaman içerisinde ciddi ölçüde gerilediğine dikkat çeken Müftü Trampa, artan üretim maliyetleri, yetersiz gelirler ve tarımsal desteklerde yaşanan sorunların bölge ekonomisini olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Hayvancılık sektöründe de benzer sorunların yaşandığını belirten Müftü Trampa, özellikle hayvan hastalıkları nedeniyle uygulanan itlaf tedbirlerinin üreticiler üzerinde ağır ekonomik sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

Ekonomik imkânların daralmasının Batı Trakya’dan Avrupa ülkelerine yönelik iş gücü göçünü artırdığına işaret eden Müftü Trampa, bu durumun yalnızca ekonomik değil, önemli toplumsal sonuçlar da doğurduğunu belirtti.

Özellikle ailelerinden uzun süre ayrı kalmak zorunda kalan babaların yokluğunun çocuklar ve aile yapısı üzerindeki etkilerine dikkat çeken Müftü Trampa, tarım ve hayvancılığın gerilemesinin gelecek nesilleri de ilgilendiren sosyal bir mesele hâline geldiğini vurguladı.

Tarihî Eserlerin Kaybı, Toplumsal Hafızanın da Kaybıdır

Konuşmasının üçüncü bölümünde Batı Trakya’nın tarihî ve kültürel mirasına değinen Müftü Trampa, Osmanlı döneminden günümüze uzanan cami, tekke, mezarlık, çeşme ve diğer tarihî yapıların bölgenin kültürel kimliğinin önemli unsurları olduğunu ifade etti.

Batı Trakya genelinde geçmişte var olan ve günümüze ulaşamayan tarihî yapıları örnek gösteren Müftü Trampa, bu kayıpların yalnızca mimari açıdan değil, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın tarihî varlığı ve toplumsal hafızası bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Tarihî eserlerin toplumların geçmişiyle kurduğu bağın somut göstergeleri olduğunu vurgulayan Müftü Trampa, kültürel mirasın korunmasının azınlıkların kimliklerini ve tarihî hafızalarını gelecek nesillere aktarabilmeleri açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.

“Bir Şehrin Gerçek Direnci, İnsanlarını Kendi Topraklarında Yaşatabilmesindedir”

Konuşmasının sonunda doğal kaynakların yeterince değerlendirilememesi, geleneksel geçim kaynaklarının zayıflaması ve kültürel mirasın kaybının birbiriyle bağlantılı sorunlar olduğunu belirten Müftü Trampa, şehirlerin ve toplumların dayanıklılığının yalnızca çevresel tehditlere karşı alınan tedbirlerle ölçülemeyeceğini ifade etti.

Batı Trakya Türk Azınlığı’nın kendi coğrafyasında ekonomik varlığını sürdürebilmesinin, toplumsal bağlarını koruyabilmesinin ve kültürel kimliğini gelecek nesillere aktarabilmesinin önemine dikkat çeken Müftü Trampa, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Çünkü bir şehrin gerçek direnci, toprağını koruyabilmesinde, insanlarını kendi topraklarında yaşatabilmesinde ve geçmişinden devraldığı kimliği gelecek kuşaklara aktarabilmesindedir.”

COP31 kapsamında gerçekleştirilen Balkan İklim Diyaloğu oturumu, bölgesel iş birliği, sürdürülebilir kalkınma ve iklim politikalarının toplumsal etkilerinin ele alınması açısından önemli bir buluşma oldu.

Müftü Mustafa Trampa’nın konuşması, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın ekonomik, sosyal ve kültürel meselelerinin uluslararası platformda dile getirilmesi ve bölgenin geleceğine ilişkin sorunların daha geniş bir perspektifle değerlendirilmesi bakımından önem taşıdı.